دستیابی به فناوری دریافت تصاویر ماهواره ای با وضوح بالا برای پایش الگوی کشت
پایش دقیق الگوی کشت با تصاویر ماهوارهای؛ ۶ محصول راهبردی تا دو سال آینده زیر پوشش فناوری جدید
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی از برنامهریزی برای پوشش شش محصول راهبردی کشور با فناوری انطباق تصاویر ماهوارهای با وضوح بالا و دادههای زمینی طی دو سال آینده خبر داد؛ فناوریای که امکان برآورد میزان تولید محصولات کشاورزی تا دو ماه پیش از برداشت را فراهم میکند.
به گزارش پایگاه خبری نسیم روستا به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، استفاده از فناوریهای نوین سنجش از دور و تصاویر ماهوارهای با وضوح بالا، بهعنوان یکی از ابزارهای مهم برای بهبود اجرای الگوی کشت و برنامهریزی تولید محصولات کشاورزی در دستور کار سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی قرار گرفته است.
بر اساس این برنامه، قرار است طی دو سال آینده، شش محصول راهبردی و عمده کشور شامل گندم، جو، برنج، ذرت، کلزا و سیبزمینی تحت پوشش سامانه پایش الگوی کشت قرار گیرند.

امنیت غذایی؛ پایه استقلال کشور
سید حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، با تأکید بر اهمیت امنیت غذایی در استقلال کشور، اظهار کرد: امنیت غذایی از ارکان اساسی استقلال هر کشور است و اگر کشوری در تأمین نان و غذای مورد نیاز خود با مشکل مواجه شود، توان ایستادگی در برابر فشارهای خارجی را از دست خواهد داد.
وی با اشاره به اهمیت بخش کشاورزی در تأمین نیازهای اساسی کشور، تصریح کرد: برنامهریزی برای تحقق امنیت غذایی به دادهها و اطلاعات دقیق نیاز دارد؛ اطلاعاتی که مشخص کند چه محصولی، به چه میزان و در کدام مناطق کشور تولید میشود.

عبور از آمارهای سنتی برای اجرای دقیق الگوی کشت
غلامرضا گلمحمدی، رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، با اشاره به روند اجرای الگوی کشت گفت: میزان تحقق برنامه ابلاغی الگوی کشت از ۸۲ درصد در سال نخست به ۸۵ درصد در سال سوم رسیده است.
با این حال، ادامه تولید خارج از چارچوب الگوی کشت نشان میدهد که دستیابی به اهداف این برنامه، به اطلاعات دقیقتر و بهروزتر از وضعیت اراضی کشاورزی و میزان تولید محصولات نیاز دارد.
کارشناسان معتقدند عبور از آمارهای مقطعی و روشهای سنتی جمعآوری اطلاعات و حرکت به سمت تصمیمگیری مبتنی بر دادههای دقیق، میتواند زمینه استفاده بهینه از منابع محدود آب، خاک و سایر نهادههای کشاورزی را فراهم کند.

افزایش وضوح تصاویر ماهوارهای به یک متر
بر اساس توضیحات ارائهشده از سوی رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یکی از محورهای اصلی این طرح، ارتقای وضوح تصاویر ماهوارهای و تطبیق آنها با دادههای زمینی است.
در این فناوری، تصاویر ماهوارهای با وضوح حدود ۱۰ متر، با استفاده از روشهای توسعهیافته در مرکز پایش، برای شناسایی دقیقتر سطوح زیر کشت پردازش میشوند؛ بهگونهای که امکان بررسی جزئیات اراضی کشاورزی با وضوح یک متر فراهم شده است.
همچنین در مرحله بعد، مرزبندی مزارع نیز با دقت بیشتری مشخص شده تا اطلاعات مربوط به سطح زیر کشت و پراکندگی محصولات در مناطق مختلف کشور با کیفیت بالاتری در اختیار برنامهریزان قرار گیرد.
پیشبینی تولید تا دو ماه پیش از برداشت
یکی از مهمترین مزیتهای این فناوری، امکان برآورد میزان تولید محصولات کشاورزی تا دو ماه پیش از برداشت است؛ موضوعی که میتواند در مدیریت بازار، تنظیم عرضه و تقاضا و برنامهریزی برای تأمین نیاز داخلی نقش مؤثری داشته باشد.
بر این اساس، اگر پیشبینیها از تولید بیش از نیاز یک محصول حکایت داشته باشد، امکان برنامهریزی برای بازاریابی و عرضه مناسب آن فراهم میشود. در مقابل، شناسایی احتمال کمبود تولید نیز به مسئولان فرصت میدهد برای تأمین نیاز بازار و در صورت لزوم، برنامهریزی واردات بهموقع اقدام کنند.
اجرای این رویکرد میتواند از غافلگیری بازار در زمان برداشت جلوگیری کرده و زمینه تصمیمگیری دقیقتر درباره تولید، ذخیرهسازی و تأمین محصولات اساسی را فراهم کند.

پیاز؛ نخستین محصول تحت پوشش فناوری
بر اساس اعلام مسئولان، فناوری انطباق دادههای ماهوارهای و اطلاعات زمینی در محصول پیاز بومیسازی شده است و برنامه توسعه آن برای سایر محصولات راهبردی کشور در حال پیگیری است.
مطابق برنامه زمانبندی اعلامشده، طی دو سال آینده، گندم، جو، برنج، ذرت، کلزا و سیبزمینی نیز تحت پوشش سامانه پایش الگوی کشت در مرکز مربوطه قرار خواهند گرفت.
فناوری جدید؛ فرصتی برای اصلاح تصمیمهای کشاورزی
توسعه سامانههای هوشمند پایش کشاورزی میتواند گامی مهم در جهت کاهش فاصله میان برنامهریزی و واقعیتهای مزارع کشور باشد. با این حال، اثربخشی این فناوری به میزان دقت دادهها، بهروزرسانی مستمر اطلاعات و استفاده عملی از نتایج آن در تصمیمگیریهای اجرایی بستگی دارد.